گیوه، کفش سنتی و اصیل ایرانی، علاوه بر راحتی و زیبایی، نیاز به مراقبت و نگهداری مناسب دارد تا طول عمر آن افزایش یابد و همیشه ظاهر تازه و جذاب خود را حفظ کند. درست مانند هر کفش چرمی یا سنتی دیگر، عدم رعایت نکات ساده میتواند باعث ترک خوردن چرم، ساییدگی زیره و کاهش کیفیت گیوه شود. در این مقاله، به شما آموزش میدهیم چگونه گیوهها را تمیز کنید و اصول نگهداری آنها را رعایت کنید تا سالها دوام داشته باشند.
۱. شناخت اجزای گیوه
قبل از شروع به تمیزکاری، بهتر است اجزای گیوه را بشناسید:
-
رویه گیوه: معمولاً از چرم طبیعی، پارچه یا چرم مصنوعی ساخته میشود. رویه اولین بخش است که در معرض گرد و خاک و رطوبت قرار میگیرد.
-
زیره گیوه: میتواند از چرم، لاستیک یا مواد ترکیبی ساخته شود و بخش محافظ پا و تحملکننده فشارهای زمین است.
-
دوختها و تزئینات: شامل نخ، بند، مهره و جزئیات سنتی که در گیوههای زنانه یا بچگانه بیشتر دیده میشود و نیاز به مراقبت دارد.
شناخت این بخشها کمک میکند روش نگهداری و تمیزکاری مناسب برای هر قسمت را انتخاب کنید.
۲. تمیز کردن گیوهها
الف) تمیز کردن گرد و خاک روزمره
برای استفاده روزانه، گرد و خاک سطحی میتواند باعث خشکی و ترک چرم شود:
-
با یک برس نرم یا پارچه خشک، گرد و خاک روی گیوه را به آرامی پاک کنید.
-
از برسهای زبر یا اسکاچ سخت برای رویه چرم استفاده نکنید تا سطح گیوه آسیب نبیند.
-
بعد از پاک کردن گرد و خاک، میتوانید با یک پارچه نرم کمی چرم را جلا دهید.
ب) تمیز کردن لکههای چربی یا آب
لکههای چربی یا آب اگر سریع تمیز نشوند، باعث لکهدار شدن یا تغییر رنگ گیوه میشوند:
-
برای لکههای چربی، از پودر تالک یا آرد ذرت استفاده کنید؛ کمی روی لکه بپاشید و چند ساعت بگذارید بماند، سپس با برس نرم پاک کنید.
-
برای لکههای آب، گیوه را در هوای آزاد خشک کنید، اما از نور مستقیم خورشید یا حرارت زیاد استفاده نکنید تا چرم ترک نخورد.
-
در صورت لزوم، از یک دستمال مرطوب (نه خیس) برای پاک کردن لکهها استفاده کنید و سریع خشک کنید.
ج) تمیز کردن گیوههای پارچهای
برخی گیوهها رویه پارچهای دارند که شستشوی آن کمی متفاوت است:
-
با یک پارچه مرطوب و صابون ملایم لکهها را پاک کنید.
-
از شستشو با ماشین لباسشویی خودداری کنید زیرا فرم گیوه خراب میشود.
-
بعد از تمیز کردن، گیوه را در هوای آزاد و در سایه خشک کنید.
۳. مراقبت و نگهداری چرم گیوه
چرم طبیعی نیاز به مراقبت بیشتری دارد تا ترک نخورد و انعطافپذیری خود را حفظ کند:
-
نرمکننده چرم: استفاده از کرم یا روغن مخصوص چرم، هر چند ماه یکبار باعث حفظ نرمی و انعطافپذیری گیوه میشود.
-
اجتناب از رطوبت زیاد: چرم در معرض رطوبت زیاد ترک میخورد یا شکل خود را از دست میدهد. گیوه خیس را با روزنامه یا پارچه خشک نگه دارید و در سایه خشک کنید.
-
جلوگیری از تابیدگی: گیوهها را بدون فرم و در هم انباشته نگه ندارید. استفاده از قالب یا پر کردن داخل گیوه با کاغذ خشک به حفظ شکل آن کمک میکند.
۴. نگهداری زیره گیوه
زیره گیوه بیشترین تماس را با زمین دارد و به همین دلیل نیاز به مراقبت خاص دارد:
-
بررسی دورهای: هر چند وقت یکبار زیره گیوه را بررسی کنید و در صورت مشاهده ساییدگی شدید، اقدام به تعمیر کنید.
-
استفاده متناوب: استفاده روزانه بدون استراحت باعث ساییدگی سریع زیره میشود. داشتن دو جفت گیوه و چرخش بین آنها، عمر زیره را افزایش میدهد.
-
تمیز کردن زیره: خاک و گل و سنگهای کوچک را از زیره پاک کنید تا فشار بر چرم و دوخت کاهش یابد.
۵. نگهداری گیوه در طول سال
الف) فصلهای گرم و خشک
-
گیوه را در مکانی خنک و خشک نگه دارید.
-
از قرار دادن گیوه در کنار بخاری یا نور مستقیم خورشید خودداری کنید.
ب) فصل بارانی یا مرطوب
-
پس از هر بار خیس شدن، گیوه را در سایه خشک کنید.
-
از اسپریهای محافظ چرم استفاده کنید تا رطوبت جذب نشود.
ج) انبار کردن طولانیمدت
-
داخل گیوهها را با کاغذ خشک یا قالب پر کنید تا فرم خود را حفظ کند.
-
گیوهها را در جعبه یا کیسه پارچهای نگهداری کنید و از کیسه پلاستیکی مستقیم استفاده نکنید، زیرا تهویه نمیشود و باعث کپک میشود.
۶. نکات پیشگیرانه برای افزایش طول عمر گیوه
-
تعویض و تعمیر به موقع: دوختهای شل، زیره ساییده یا ترکها را سریعاً تعمیر کنید تا آسیب بیشتر نشود.
-
استفاده مناسب: از گیوه برای فعالیتهایی که فشار زیاد به آن وارد میکند، استفاده نکنید.
-
مرتب کردن: خاک و گرد و غبار روزانه را پاک کنید تا چرم خشک و ترکخورده نشود.
-
محافظت از چرم: کرم و واکس چرم باعث حفظ رنگ و نرمی گیوه میشود و از ترک خوردن جلوگیری میکند.
نتیجهگیری
تمیز کردن و نگهداری گیوهها کار سختی نیست، اما رعایت نکات ساده میتواند باعث شود گیوههای شما سالها تازه و زیبا بمانند. شناخت اجزای گیوه، مراقبت از رویه و زیره، استفاده مناسب از نرمکنندهها و توجه به شرایط نگهداری، همه نقش مهمی در افزایش عمر گیوه دارند.
با رعایت این اصول:
-
گیوهها همیشه تمیز و خوشظاهر خواهند بود
-
از ترک خوردن و ساییدگی زودرس جلوگیری میشود
-
تجربه پوشیدن گیوهای راحت و سنتی تا سالها ادامه خواهد داشت
در نهایت، گیوههای شما نه تنها کفشی راحت و سنتی هستند، بلکه با مراقبت درست میتوانند به بخشی از سبک زندگی روزمره و خاطرات شما تبدیل شوند.